De wetenschap moet nu echt eens met zijn tijd mee gaan!

over publiceren, samenwerken en open access in de wetenschap

Grootse wetenschappelijke ontdekkingen zijn waardeloos als ze niet gedeeld worden. Kennis kan namelijk niet worden gebruikt als het zit opgesloten in het hoofd van de wetenschapper. Wetenschappers moeten hun ontdekkingen dus delen met de wereld. Gelukkig zijn er voor het delen van informatie tegenwoordig ontzettend veel mogelijkheden doordat zo'n beetje alles en iedereen verbonden is met het internet.

Maar hoewel het internet van origine is ontwikkeld door wetenschappers om informatie-uitwisseling tussen wetenschappers efficiënter te maken, hebben wetenschappers er in hun communicatie nog maar beperkt gebruik van gemaakt (zeker als je het vergelijkt met hoe de rest van de wereld het internet voor communicatie gebruikt). Nee, de belangrijkste vorm van communicatie tussen wetenschappers is eigenlijk al bijna 400 jaar niet veranderd. Toegegeven: het zit nu in een digitaal jasje als PDFje en de verspreiding gaat grotendeels via het internet, maar feitelijk zijn het nog steeds wat onveranderbare papiertjes met basale tekst, platte grafieken en statische tabellen. Dé manier dat wetenschappers informatie delen is namelijk nog steeds via wetenschappelijke artikelen in wetenschappelijke tijdschriften.

Het wordt dus tijd dat de wetenschap met zijn tijd mee gaat! Nu kun je denken: waarom iets veranderen wat al eeuwen prima werkt? Nou: omdat het inmiddels niet meer prima werkt. Sterker nog: deze 'ouderwetse' manier van communiceren houdt vooruitgang in de wetenschap nu zelfs tegen!

Waardering voor de wetenschap: een Duitse les? (Weekend van de Wetenschap)

Afgelopen weekend was het Weekend van de Wetenschap: waar iedereen 'backstage' een kijkje kan nemen in de wereld van wetenschap & technologie. Het mooie aan het Weekend van de Wetenschap is dus dat je dingen te zien krijgt die je normaal niet zomaar te zien krijgt (en dan ook nog met een goede uitleg). Echt een aanrader dus!

Voor mij als wetenschapper daarom niet het lab in, maar juist een stap richting de 'gewone burger'. Ik bezocht daarom de presentatie en discussie: "Waardering voor de Wetenschap (een Duitse Les)?". Georganiseerd door het Duitsland Instituut Amsterdam (DIA) samen met de Adviesraad voor het Wetenschap, Technologie & Innovatie (AWTI), werd hier de vraag gesteld of het in Duitsland beter gesteld was met hoe er naar de wetenschap gekeken wordt en waarom. Oftwel: is het gras groener bij de buren?

De mythe van 'wetenschappelijk bewijs': waarom de wetenschap niet goed begrepen wordt

Iets wetenschappelijk bewijzen? Dat kan niet...

 

De wetenschap is bedoeld om de wereld begrijpelijker te maken. Gek genoeg wordt de wetenschap zelf maar slecht begrepen. Vorige week kreeg ik een podcast doorgestuurd die een goede suggestie gaf waarom dat zo is.

Hoe wetenschappelijk onderzoek echt gaat...

Het algemene beeld van wetenschappelijk onderzoek en de werkelijkheid zitten nogal eens ver uit elkaar. Als wetenschapper vond ik het tijd om maar eens een realistisch beeld van hoe wetenschappelijk in het echt gaat de wereld in te sturen. Hieronder mijn pogingen in beeld en schrift.

Het algemene beeld van wetenschappelijk onderzoek

Start: Je hebt een vraag.

Stap 1: Lang nadenken tot je een briljant idee hebt over het antwoord.

Stap 2: Uitvoeren in het laboratorium om je antwoord wetenschappelijk te bewijzen.

Stap 3: Je rent naakt door de straat terwijl je "Eureka!" roept en je wint de Nobelprijs als je idee echt heel briljant was.

In het echt gaat dat niet zo. Zo snel en recht-toe-recht-aan werkt de wetenschap alleen in films en TV series. Wetenschappelijk onderzoek in werkelijkheid gaat bijna nooit via zo’n ‘snelweg’. Het gaat eigenlijk altijd via omwegen vol met verkeersdrempels, stoplichten en doodlopende stukken. Bovendien moet je in de meeste gevallen de weg zelf nog aanleggen.

Hoe wetenschappelijk onderzoek dan wel echt gaat

Een doctoraat in beeld gebracht

"Doctoraat", "promotieonderzoek", "promovendus zijn", "promoveren"...

Het betekent eigenlijk allemaal hetzelfde. In het Engels is er maar één woord voor: een "PhD". Tegenwoordig hoor je die term ook steeds vaker in Nederland. Er bestaan dus veel woorden voor, maar toch is het vaak moeilijk in woorden uit te leggen wat het nu eigenlijk is. Matt Might probeerde het daarom maar in afbeeldingen in "The Illustrated Guide to a Ph.D.". Een mooie samenvatting die ik zeker de moeite waard vond om even te vertalen: al was het maar vanwege de verwijzing naar het grote plaatje...

Stel dat deze circel alle kennis van de mensheid voorstelt: