Een versie van dit artikel specifiek geschreven voor praktijkondersteuners in de huisartsenpraktijk is hier te vinden. Dit vormde het afsluitende stuk van de serie Zicht op Onderzoek in het Tijdschrift voor Praktijkondersteuning van het NHG (Nederlands Huisartsen Genootschap).
Volgens
Evidence Based Medicine (EBM) moet je de keuze voor een behandeling baseren op wetenschappelijk bewijs. Maar wat telt als echt 'wetenschappelijk'? En
wat telt als echt 'bewijs'? Wetenschappelijke artikelen (ook wel 'de literatuur' genoemd) zijn de meest gecontroleerde, gestandaardiseerde en geaccepteerde dragers van wetenschappelijk bewijs. Maar veel artikelen sluiten niet helemaal op elkaar aan of spreken elkaar zelfs tegen. Wat moet je dan geloven? Het nieuwste of juist het meest geciteerde artikel? Of het artikel in het bekendste tijdschrift? Dat is voor wetenschappers al geen gemakkelijke opgave, laat staan voor mensen die er niet dagelijks mee bezig zijn.
Dat iets gepubliceerd staat in een wetenschappelijk tijdschrift betekent niet zonder meer dat het volledig betrouwbaar is. Verkeerde aannames of bevooroordeelde onderzoeksmethoden zijn altijd een risico in de wetenschap, maar ook onbewuste rekenfoutjes en
opzettelijke fraude komen helaas voor. Zelfs gerenommeerde wetenschappelijke tijdschriften zijn zeker niet altijd veilig, omdat hun focus vaak meer ligt bij de nieuwswaarde en originaliteit van een onderzoek dan bij de wetenschappelijke zorgvuldigheid.
Voor een wetenschapper vallen overal sceptisch naar kijken en alles in twijfel trekken onder de belangrijkste functie-eisen, maar dat niet echt een optie als je op zoek bent naar antwoorden. Aan de andere kant: hoewel wetenschappelijk artikelen onder de meest betrouwbare bronnen vallen, is blind vertrouwen duidelijk ook geen goede aanpak. Daarom in dit stuk wat praktische tips om de literatuur zelf kritisch te kunnen lezen.
